221263 | 25.05.2007 Dec. houdende de harmonisering van de procedures van voorkooprechten

Vlaams Min. van Bestuurszaken, Buitenlands Beleid, Media en Toerisme,BOURGEOIS Geert

B.S., 24.07.2007, V.177, (221), 39550-39556

Het voorkooprecht is het recht om een perceel dat te koop wordt aangeboden, voor dezelfde prijs en onder dezelfde modaliteiten, bij voorrang op de kandidaat-koper aan te kopen. Dit decreet, over de harmonisering van de procedures van voorkooprechten, is in de eerste plaats bedoeld om via de techniek van een uniek elektronisch loket (e-voorkooploket) de aanbieding, de uitoefening en de afhandeling van Vlaamse voorkooprechten te centraliseren. In dit decreet wordt dan ook een uniforme procedure uitgewerkt voor het aanbieden en uitoefenen van de verschillende voorkooprechten.

In Vlaanderen bestaan er diverse rechten van voorkoop op onroerende goederen. Dit betekent dat, bij de verkoop van een woning bijvoorbeeld, de meest verschillende instanties (de Vlaamse overheid, huisvestingsmaatschappijen, gemeenten enzovoort) het recht hebben om dat goed tegen dezelfde voorwaarden als de geïnteresseerde koper te verwerven. De achterliggende reden is het algemeen belang (bijvoorbeeld belangrijke openbare werken, natuurbehoud, sociale huisvesting, waterbeleid, havenbeleid enzovoort).

De voorkooprechten worden geregeld door verschillende decreten die onderling erg van elkaar verschillen, zowel wat het toepassingsgebied als de procedure die moet gevolgd worden betreft. Bovendien is er nergens bepaald wat er moet gebeuren als een perceel dat verkocht wordt gedeeltelijk binnen een voorkoopzone valt. Evenmin is er een regeling over welke begunstigde van een voorkooprecht voorrang heeft op de andere. Dat is relevant voor het geval dat meerdere begunstigden geïnteresseerd zijn om hun voorkooprecht uit te oefenen.

De doelstellingen van dit decreet zijn te komen tot een harmonisering van de procedures die gelden voor de diverse voorkooprechten en de verhoging van de rechtszekerheid. Inhoudelijke aanpassingen werden vermeden. Hooguit daar waar ze vereist waren voor een grotere transparantie of een betere efficiëntie is marginaal geraakt aan inhoudelijke bepalingen betreffende Vlaamse voorkooprechten.

De krachtlijnen van het decreet zijn:

  • de harmonisering van de procedures voor het aanbieden en uitoefenen van de verschillende voorkooprechten bij onderhandse en openbare verkoop. In dit horizontale decreet wordt een uniforme procedure uitgewerkt voor het aanbieden en uitoefenen van de verschillende voorkooprechten. In de verschillende verticale decreten die een voorkooprecht instellen zijn alle bepalingen met betrekking tot de procedure opgeheven;
  • de oprichting van een uniek loket voor het aanbieden van de verschillende voorkooprechten. De instrumenterende ambtenaar heeft slechts één loket waar hij alle voorkooprechten moet aanbieden;
  • de publicatie van een vrij consulteerbaar juridisch kadaster van Vlaamse voorkooprechten. Om de rechtzekerheid over het bestaan van een voorkooprecht te garanderen wordt in een themabestand 'Vlaamse voorkooprechten' voorzien waar alle bestaande voorkooprechten geconsulteerd kunnen worden. Indien het perceel dat belast is met een voorkooprecht niet gepubliceerd is via het themabestand voorkooprechten, moet de instrumenterende ambtenaar het voorkooprecht niet aanbieden;
  • de elektronische behandeling van de aanbiedingen en uitoefeningen van het voorkooprecht, waardoor er een aanzienlijke administratieve lastenverlaging wordt gerealiseerd. Het e-voorkooploket zal een elektronisch loket zijn waar zowel de aanbieding van het voorkooprecht als de eventuele uitoefening door de begunstigden via een elektronisch bericht zal verlopen.