De Moerbeke-Polder heeft de voorbije jaren een indrukwekkend herstelproject gerealiseerd aan het Pereboomsgat, een waardevolle kreek op de grens van Oost-Vlaanderen en Zeeuws-Vlaanderen. Met dit project wordt niet alleen een historisch waterlichaam veiliggesteld voor de toekomst, maar worden ook belangrijke voordelen gecreëerd voor natuur, landbouw en waterbeheer.

Een kreek onder druk

Het Pereboomsgat is een karakteristieke kreek die doorheen de jaren geleidelijk dichtslibde. Door deze natuurlijke opslibbing verdwenen open wateroppervlakken en rietlanden, waardoor zowel de ecologische waarde als het waterbergend vermogen van de kreek afnam.

Om deze evolutie een halt toe te roepen startte de Moerbeke-Polder in 2018 met de voorbereiding van een grootschalig herstelproject. Verschillende studies naar onder meer de bodemkwaliteit, de visstand en het waterbeheer vormden de basis voor een doordachte aanpak.

Van voorbereiding naar uitvoering

Dankzij de financiële steun van de Vlaamse overheid en de betrokken gemeenten konden de geplande maatregelen worden uitgevoerd.

De werken gingen van start in 2023 met het herstel van rietlanden en oevers. Vervolgens werden uitgebreide baggerwerken uitgevoerd om het oorspronkelijke profiel van de kreek opnieuw zichtbaar te maken. Daarbij werd ook aandacht besteed aan de verwerking en sanering van verontreinigde baggerspecie.

Deze ingrepen zorgen ervoor dat de kreek opnieuw meer water kan bergen en dat waardevolle leefgebieden voor planten en dieren worden hersteld.

Slim waterbeheer met een nieuwe kantelstuw

Eind 2025 werd het sluitstuk van het project gerealiseerd met de plaatsing van een grote kantelstuw. Deze innovatieve constructie maakt het mogelijk om water langer vast te houden en het waterpeil flexibel aan te passen aan verschillende behoeften.

Zo kan het peilbeheer afgestemd worden op:

  • de ontwikkeling van typische kreekvegetaties;
  • broedende vogels en andere natuurwaarden;
  • de waterbehoeften van landbouwgewassen;
  • de vereisten inzake waterveiligheid.

Een bijkomend voordeel is dat de stuw op een ingenieuze wijze vispasseerbaar werd ontworpen. Reeds kort na de ingebruikname werd vastgesteld dat verschillende vissoorten gebruikmaken van deze doorgang.

Waterbeheer, landbouw en natuur als partners

Het herstel van het Pereboomsgat toont aan hoe een polderbestuur vanuit zijn kerntaak als waterbeheerder kan bijdragen aan meerdere maatschappelijke doelstellingen tegelijk. Door gericht te investeren in waterberging, peilbeheer en ecologisch herstel ontstaat een win-win voor landbouw, natuur en de omgeving.

Het project vormt daarmee een mooi voorbeeld van geïntegreerd waterbeheer, waarbij het behoud van een eeuwenoude kreek hand in hand gaat met klimaatrobuust waterbeheer en versterking van de biodiversiteit.