De Watering van Sint-Truiden neemt samen met vijf gemeenten en een brede groep partners het initiatief voor de oprichting van de Land- en Watercoalitie Melsterbeek. Met deze gebiedscoalitie wil de regio zich kandidaat stellen binnen de Vlaamse Lokale Blue Deal en investeringen aantrekken voor het verbeteren van de waterkwaliteit, het beheersen van de waterkwantiteit, droogtebestrijding, erosiebestrijding en beek- en valleiherstel.
Gebiedsgerichte samenwerking rond water
De coalitie verenigt de gemeenten Gingelom, Sint-Truiden, Nieuwerkerken, Geetbets en Herk-de-Stad rond een gezamenlijke visie op waterbeheer in het stroomgebied van de Melsterbeek. Het betrokken gebied beslaat ruim 17.000 hectare en strekt zich uit van de brongebieden in Gingelom tot de aansluiting op de Gete.
De regio heeft een lange traditie van samenwerking rond water- en erosiebeheer. Sinds 2002 werken de betrokken gemeenten binnen de Interbestuurlijke Samenwerking Land & Water samen met de Watering van Sint-Truiden aan maatregelen tegen erosie en wateroverlast. Die aanpak resulteerde onder meer in erosiebestrijdingswerken, buffervoorzieningen en gecontroleerde overstromingsgebieden.
De initiatiefnemers willen deze opgebouwde expertise nu inzetten voor een bredere aanpak van de wateruitdagingen van de toekomst.
Van erosiebestrijding naar integraal waterbeheer
Hoewel erosiebestrijding jarenlang een belangrijk aandachtspunt was in Haspengouw, worden de uitdagingen vandaag steeds veelzijdiger. Naast het beperken van wateroverlast groeit de nood aan maatregelen die bijdragen aan:
- een betere waterkwaliteit;
- het vasthouden en infiltreren van regenwater;
- droogtebestrijding;
- het verminderen van sedimentaanvoer naar waterlopen;
- beek- en valleiherstel;
- vismigratie;
- de aanpak van nieuwe uitdagingen zoals PFAS.
De Land- en Watercoalitie Melsterbeek wil daarom inzetten op een geïntegreerde benadering waarbij landbouw, natuur, waterbeheer en lokale besturen samen werken aan een klimaatbestendig watersysteem.
Watering van Sint-Truiden als gebiedsregisseur
Binnen de coalitie neemt de Watering van Sint-Truiden de rol van gebiedsregisseur op. Vanuit haar jarenlange ervaring als waterloopbeheerder zal de watering de samenwerking tussen de verschillende partners coördineren en de uitwerking van concrete projecten begeleiden.
De keuze voor de watering als trekker onderstreept het belang van lokale waterbeheerders binnen geïntegreerd waterbeheer. Dankzij hun terreinkennis, permanente aanwezigheid in het gebied en nauwe samenwerking met landbouwers, gemeenten en andere stakeholders zijn wateringen goed geplaatst om dergelijke gebiedsgerichte projecten vorm te geven.
Brede coalitie van partners
De Land- en Watercoalitie Melsterbeek brengt een uitzonderlijk breed partnerschap samen:
- Watering van Sint-Truiden
- Gemeente Gingelom
- Stad Sint-Truiden
- Gemeente Nieuwerkerken
- Gemeente Geetbets
- Stad Herk-de-Stad
- Fluvius
- pcfruit
- Boerenbond
- Landbouwcommissie Haspengouw
- Provincie Limburg – afdeling Waterbeheer
- Aquafin
- Intergemeentelijke Onroerend Erfgoeddienst (IOED)
- Natuurpunt
- Regionaal Landschap Haspengouw en Voeren
- Regionaal Landschap Zuid-Hageland
Deze samenwerking toont aan dat waterbeheer steeds meer een gedeelde verantwoordelijkheid wordt waarbij overheden, landbouwsector, natuurverenigingen, nutsbedrijven en kennisinstellingen elkaar versterken.
Investeren in een klimaatrobuuste regio
Met de kandidatuur binnen de Lokale Blue Deal hopen de partners erkenning te krijgen als kandidaat-koploper. Dat zou de deur openen naar bijkomende investeringsmiddelen voor projecten die bijdragen aan een betere waterkwaliteit, een robuuster watersysteem en een grotere weerbaarheid tegen zowel droogte als extreme neerslag.
Voor de Vereniging van Vlaamse Polders en Wateringen vormt dit initiatief een mooi voorbeeld van hoe lokale waterbeheerders een verbindende rol kunnen opnemen binnen gebiedsgerichte samenwerking. Door expertise, terreinkennis en partnerschappen samen te brengen, ontstaat een sterke basis om de wateruitdagingen van morgen aan te pakken.
